Stoppen met roken

24 oktober 2009

Dat roken slecht voor je is weet jij al lang. Als jij dit ontkent of erover twijfelt, dan ben jij niet klaar om te stoppen. De belangrijkste voorwaarde om te kunnen stoppen met een verslaving is bewust zijn. Jij hebt moed nodig om objectief en eerlijk naar de verslaving en jezelf te kunnen kijken. Roken IS slecht. Jij BENT verslaafd. Dat is het begin.

De ene verslaving is de andere niet. Stoppen met roken is één van de moeilijkste opgaven. Je bent namelijk verslaafd aan meer dan één ding. Echt stoppen betreft twee fasen waarvan de laatste fase jaren kan duren. Beloften om te stoppen in een uur of met een middeltje zijn alleen een succes voor de commercie.

Helpen die middelen dan niet? Op zich helpen die middelen inderdaad niet, ze helpen hooguit mee. Stoppen met roken moet je namelijk altijd zelf doen. Dus dan maar geen middelen meer gebruiken? Dat is weer te kort door de bocht, want middelen kunnen wel degelijk helpen.

Vier verslavingselementen

Eerst maar even kijken naar de rookverslaving. Als roker ben je verslaafd aan de nicotine, aan de handeling, aan het sociale karakter en aan de obsessie. Mensen zijn verschillend en gaan dus ook verschillend om met hun verslaving, zowel fysiek als mentaal. Er is geen standaard oorzaak, geen standaard gevolg en geen standaard stoppen.

Je lichaam is verslaafd aan nicotine, maar na 2 tot 6 weken stopt het met ‘vragen’. Wanneer je na bijvoorbeeld een paar jaar weer een keertje rookt, dan is je lichaam wel weer direct verslaafd. Een beetje roken of af en toe roken is voor je lichaam geen optie, omdat je lichaam daar niet mee om kan gaan.

De gewoonte van het roken, de handeling, is wat lastiger af te leren. Er wordt zeer weinig bewust gerookt. Je rookt na het eten, na de sex, op het terras en bij de koffie. Uit gewoonte pak je de rookwaar en onbewust zul je roken. Het weghalen van de rookwaar doet je misgrijpen, je mist iets, je hebt niets meer om handen. De rookhandeling moet worden vervangen door een andere handeling.

Roken is gezellig, want je rookt met elkaar. Hoe minder rokers er overblijven, des te meer ze naar elkaar toetrekken. Rokers hebben tegenwoordig ook een gemeenschappelijke vijand, de anti-rooklobby. Als roker ontmoet je nu interessante wildvreemde mensen met hetzelfde belang, op de weinige plaatsen waar je nu nog mag roken en getolereerd wordt. Wanneer je stopt zullen deze gezellige rokers je proberen terug te halen in hun kamp.

Verreweg het moeilijkste te overwinnen obstakel is de obsessieve drang om jezelf voor te houden dat roken zo slecht nog niet is en dat jij jezelf prima in de hand hebt. Je oma is 100 geworden en rookte als een ketter. Achter de bus rijden met uitlaatgassen is slechter. Van spijkerbroeken krijg je ook kanker. En ga zo maar even door met smoesjes en goedmaakpraatjes. Nog even en roken geneest je van dementie.

Stoppen in twee fasen

Dan de twee fasen van het stoppen met roken. De eerste fase is het eenvoudigst, je stopt. Veel mensen gebruiken hier een middel voor. Bijvoorbeeld pillen, pleisters, prikken, hypnose, filters enzovoort. En de meeste mensen lukt dit wel. Dat wil zeggen, het lukt ze om deze eerste fase te voltooien.

De tweede fase is zwaar voor de pas gestopte roker, het volhouden. Nadat je gestopt bent, begint een lang traject om echt van het roken af te komen, er vanaf te blijven. De verschillende verslavingsonderdelen zullen je terug aan het roken proberen te krijgen. Nu wordt je leven pas echt onplezierig, in sommige gevallen zelfs ongelukkig.

Mislukte ‘stoppen met roken’ pogingen gebeuren in de tweede fase, omdat de eerste fase is gestart met verkeerde doelstellingen en de roker onvoldoende bewust was van alle verslavingselementen. Er bestaat geen middel dat jou en alle andere rokers op een standaard manier in totaliteit van het roken af kan helpen.

Je kunt zelf stoppen

Echt, iedereen kan zelf stoppen met roken. Op het moment dat jij het écht wilt, kun jij stoppen. Het is niet eenvoudig, het is heel erg moeilijk. Wanneer het je nog niet lukt, betekent dat dus niet dat je een slappeling bent, of zwak of mislukt. Dit is pas het geval wanneer je de strijd opgeeft en je kop in het zand steekt.

Waarom kunnen mensen wel stoppen met roken als ze van hun arts te horen krijgen dat ze kanker hebben en snel zullen sterven als ze doorroken? Hoe komt het dat mensen plotseling kunnen stoppen wanneer ze opengesneden organen zien van rokers? Wat gebeurt er in je hoofd als jij je vader of moeder letterlijk ziet doodgaan aan blijven roken?

Deze extreme situaties zijn vaak aanleiding dat een roker van het ene op het andere moment besluit te stoppen met roken. Succesvol. Omdat de situatie je bewust maakt van wat er werkelijk gebeurt en je aanzet tot het nemen van verantwoordelijkheid voor jezelf. Jouw wil wordt ijzersterk, jouw bewustzijn eist maatregelen.

Niet iedereen krijgt te maken met deze extreme situaties. En dan nog lukt het niet altijd om te stoppen. Heel veel mensen proberen meerdere keren te stoppen met roken, maar krijgen het nog niet voor elkaar. Hopelijk helpt dit artikel je; erkennen, verantwoordelijkheid nemen en bewust handelen.

Stap voor stap

1. Erken dat roken slecht voor je is.
Alle twijfel moet weg zijn, roken is definitief slecht voor het menselijk lichaam. (Het is trouwens ook mentaal slecht voor je, omdat je door toe te geven aan een verslaving jezelf niet in de hand hebt.)

2. Erken dat je verslaafd bent aan roken.
Stop met zeggen dat je op ieder moment kunt stoppen, want dat is niet waar, nog niet.

3. Stel vast dat jij verantwoordelijk bent voor jezelf.
Je maakt bewust een keuze voor een gezond lichaam en gezonde geest. Als dit wringt, ga dan terug naar stap 1.

4. Maak je omgeving duidelijk dat jij gaat stoppen met roken.
Nabije relaties vraag je jouw te helpen en bij te staan. Mederokers vraag je respect te hebben voor jouw keuze. Je hoeft geen gelijk te krijgen, alleen maar dat jouw omgeving je steunt in jouw besluit. Dit kunnen lastige gesprekken zijn, mogelijk kun je oefenen met een begeleider/coach.

5. Ga alleen nog maar bewust roken.
Stop met de gewoonte. Iedere rookhandeling moet bewust gebeuren, zodat je beseft waar je mee bezig bent. De meeste mensen die bewust gaan roken, zullen reeds de helft minder gaan roken.

6. Bereid je voor op het stoppen.
Denk na over de gevolgen van stoppen voor wat betreft gewichtstoename, stemmingswisselingen, snoepen enzovoort. Stoppen met roken heeft invloed op je lichaam en geest. Voorbereiding is belangrijk, opdat je weet wat je te wachten kan staan en hoe je hier dan mee om kunt gaan. Raadpleeg kennisbronnen, maar laat je niet afleiden van de primaire doel: stoppen met roken. Roken is altijd slechter dan de bijverschijnselen van stoppen met roken.

7. Maak een plan voor jezelf om definitief te stoppen.
Bepaal tijd, doorlooptijd, middelen, professionele ondersteuning, alternatieve routes enzovoort.

8. Breng het plan tot uitvoer.
Onthoud dat het eindresultaat belangrijker is dan de weg er naartoe. Vind een balans tussen jezelf houden aan je plan en flexibel omgaan met de omstandigheden. Aan de ene kant wil je niet bij de minste geringste tegenslag weer gaan roken, aan de andere kant kun je door onvoldoende buigen breken en de poging geheel afblazen. Professionele begeleiding/coaching kan hier hét verschil uitmaken.

De eerste drie stappen zijn het belangrijkst, daarna is het jouw Wil uitvoeren. Je kunt het zelf, zoveel mensen zijn jou voorgegaan. En heb je begeleiding, hulp nodig, vraag dan iemand die je helpt bij bovenstaande stappen. Je moet het leren Zelf te doen. Dit is niet alleen belangrijk voor het stoppen met roken, maar voor je gehele persoonlijke ontwikkeling. Je wordt mentaal sterker, fysiek beter en een totaal gelukkiger mens.

Succes!