Ondraaglijk leed

18 september 2009

Sommige mensen maken veel leed mee, dat kan ondraaglijk zijn.

Ouders die hun kind verliezen. Een lijdensweg met brandwonden. Seksueel misbruikt zijn. Verkracht zijn. Al je bezittingen verbrand. Je zeer dierbare en onvervangbare herinneringen gestolen. Jarenlang gepest zijn. Na 35 jaar trouwe dienst op straat gezet worden. Invalide worden. Een stoma krijgen.

Ieder huisje heeft zijn kruisje, leed maken we allemaal mee. De één een klein beetje, een ander veel te veel. Er is geen graadmeter, we gaan geen leed vergelijken. Voor degene die leed ervaren is hun leed erg. Leed wens je niemand toe. Toch ontloopt niemand zijn portie leed, het hoort bij leven.

Waarom, waarom ik? Waarom zij, waarom niet ik? Waarom in godsnaam? Waarom niet? Vaak is er geen verklaring, geen reden, geen schuld, geen dader, geen oplossing, geen ontsnapping. Wat als we nu… Hadden we maar… Verdorie. De vragen veranderen het leed en de tijd erna niet.

Mensen gaan verschillend om met leed en het verwerken van leed. De één kan relatief snel verwerken, een ander wordt gek. De één kan accepteren, een ander verbittert. Het kan verbazen dat een sporter van de ene op de andere dag blijvend in een rolstoel terecht komt en al snel begint met boeken schrijven.

Wat zou ik als  toeschouwer kunnen doen om iemand te helpen net zo snel over zijn of haar leed heen te komen? Ik vind het zonde als iemand zijn leven stilstaat terwijl die feitelijk nog leeft, maar dat eigenlijk niet meer kan omdat het leed ondraaglijk is. Zo is het leed groter geworden, je staat machteloos.

Het leven kent bergen en dalen, vreugde en leed, en beide zijn - geloof het of niet - een geschenk en de bevestiging dat je echt leeft. Vreugde zal niet snel door iemand worden afgewezen, maar leed kunnen we missen als kiespijn. Terwijl juist leed ons leven een sprong vooruit jaagt.

Is dat het waard? Nou, als je van tevoren kan kiezen dan weet ik het zo net nog niet. Je zit niet op leed te wachten, maar als het gebeurd, wat dan? Wanneer begin je met verwerken en gebruik je de kansen die óók met leed op je pad komen? Voor ieder is leed anders, maar voor ieder is er ook een moment.

Wacht even. Niet voor iedereen is er een moment van acceptatie, rouw, verwerking, een plek geven, kansen zien en het leven weer oppakken. Is dat erg? Is het zonde? Doet het er wat toe wat ik vind? Wiens leven is het? Wat wil je? Doe wat je wilt. Doe wat je nodig hebt. Doe je eigen ding, leef je eigen leven.

Wel, doe toch één ding voor jezelf voor je dierbaren… praat.