Mediation

14 oktober 2009

Mediation (conflictbemiddeling) is een interventie van een mediator (bemiddelaar) om twee of meer personen, partijen of groepen die een geschil hebben met elkaar in gesprek te brengen teneinde onderling tot een oplossing te komen. [bron: Wikipedia]

In ons dagelijks leven ontstaan regelmatig conflicten die gelukkig vaak kunnen worden opgelost door betrokkenen zelf. Wanneer een geschil onoverbrugbaar is of principieel blijkt, kan rechtspraak nodig zijn. Daar een gang naar de rechter kostbaar is en een slepende kwestie kan worden, kiezen betrokkenen steeds vaker voor mediation (conflictbemiddeling).

Termen als conflict, geschil en ruzie worden door elkaar gebruikt, maar komen min of meer op hetzelfde neer. Wanneer partijen er zelf niet meer uitkomen, is er vaak sprake van ernstig verstoorde communicatie, gebrek aan wederzijds vertrouwen en/of escalatie. Een onafhankelijke derde partij is nodig om ‘on speaking terms’ te komen.

De essentie van mediation is dat partijen zelf inhoudelijk het conflict (geschil) oplossen en dat de mediator louter ervoor zorgt dat partijen binnen een gestructureerd kader kunnen zoeken naar een voor alle betrokkenen aanvaardbare oplossing. Partijen kiezen vrijwillig voor mediation en geven daarbij de mediator de ‘macht’ om het traject en de gesprekken te leiden.

Een mediationtraject bestaat uit grofweg de volgende vier fasen:

1. 1  Samen spelregels vaststellen
2. 2  Feiten vaststellen zonder franjes
3. 3  Onderhandeling naar compromis
4. 4  Overeenkomst vaststellen

Bij het vaststellen van de spelregels komt bijvoorbeeld aan bod dat alle partijen zich houden aan sec dit traject en niet parallel gesprekken voeren of een rechtsgang maken. Ook worden duidelijke afspraken gemaakt over respect voor elkaar betrachten, elkaar laten uitpraten en spreektijd. De regels worden samen vastgesteld, op papier gezet en ondertekend.

Voordat inhoudelijk onderhandeld kan worden, moeten feiten gedestilleerd worden uit het vat waar ook gedachten, beleving en emoties in zitten. Duidelijk moet worden welke belangen partijen hebben. De mediator graaft partijen uit de ingenomen standpunten. Indien nodig worden partijen en hun belangen eerst los van elkaar uitgevraagd.

Er wordt over alle geïnventariseerde onderwerpen onderhandeld. Zo nodig wordt een stap teruggezet naar fase twee. Van belang is dat partijen de (deel)oplossing zowel inhoudelijk als emotioneel aanvaarden. Dan is een schriftelijke en ondertekende overeenkomst het sluitstuk en kunnen partijen het conflict achter zich laten.

Voorbeelden van conflicten waar mediation uitkomst kan bieden:

• Onenigheid op de werkvloer; medewerkers onderling of medewerker-manager.
• Uit de hand gelopen ziekteverzuim; verhoudingen te lang ondermijnd.
• Ruzie binnen een managementteam; ernstige verstoring in de productieketen.
• Ongewenste intimiteiten; dreiging naar escalatie en point of no return.
• Contractbreuk; geschil over service en/of kwaliteit klant-leverancier.
• Burenruzie; erfafscheiding, geluidsoverlast, kinderen, parkeren.
• Geschil tussen overheid en burger; bebouwing, vergunningen, handhaving.
• Relaties; echtscheiding, nalatenschap, boedelscheiding, bezoekrecht.
• Preventief: fusie, overname, reorganisatie, cultuurverandering, herindeling werk.

Let op! Een mediator kiest geen partij, hij of zij is onafhankelijk en bemoeit zich niet met de inhoud van het conflict. Wanneer een partij hulp nodig heeft met de inhoud van het conflict, dan dient deze partij zelf deze hulp in overleg met de mediator te regelen. Denk bijvoorbeeld aan arbeidsrechtelijke juridische zaken en letselschade verzekeringszaken. De mediator moet aan kunnen geven of het conflict in gezamenlijk overleg tot een oplossing gebracht kan worden, of dat een rechtszaak in deze toch verstandiger is vanwege de (juridische) consequenties.

Hét grote voordeel van mediation is een relatief snelle oplossing voor alle betrokkenen. Mediation kan conflicten voorkomen en in een vroeg stadium helpen oplossen. Dat levert niet alleen kostenbesparing op, maar vooral energie voor betrokkenen die dan niet ten koste gaat aan hoog oplopende emoties die kunnen doorwerken naar de omgeving. Bij twijfel kun je altijd in slechts enkele gesprekken achterhalen of mediation zinvol is. De kosten hiervan zijn zeer gering ten opzichte van de kosten die zijn gemoeid met het conflict. En deze mediation gesprekken leveren altijd iets op, namelijk inzicht voor: “Hoe nu verder?”