Managers en Leiders

08 oktober 2009

Chef, baas, hoofd, superieur, voorman, meerdere, bevelhebber, directeur, eigenaar, ondernemer, aanvoerder, leidsman, kapitein en andere functies die twee rollen herbergen, namelijk die van Manager en die van Leider. Daarmee aangevende dat beide rollen altijd aanwezig zijn.

“Vaak wordt onderscheid gemaakt tussen leiderschap en management.

Een manager heeft managementkennis, kent zijn instrumenten en zorgt dat het beleid van de organisatie wordt gerealiseerd. Een leider houdt de omgeving in de gaten, heeft visie, en weet met overtuigingskracht zijn ideeën zodanig over te brengen dat anderen zijn visie op de organisatie gaan delen.

Management is vooral een rationeel proces, gericht op de technische aspecten van leiding geven. Leiderschap heeft vooral betrekking op de meer persoonlijke aspecten, waarbij het er om gaat de medewerkers te beïnvloeden om gedrag en prestaties in de gewenste richting te sturen.” [bron: Wikipedia]

Kun je manager zijn zonder ook leider te zijn, of omgekeerd?

De functionaris in zijn rol als Manager richt zich op het heden, op het eigen verantwoordingsgebied en op doen wat afgesproken is. Hij of zij plant, laat doen, controleert en stuurt bij. Middelen worden zo effectief en efficiënt mogelijk ingezet. Problemen in het proces en op interfaces worden zo snel als mogelijk opgelost.

De functionaris in zijn rol als Leider richt zich op de toekomst (continuïteit), op de gehele keten en op anticiperen op veranderingen. Hij of zij ontwikkelt visie, beïnvloed mensen, stimuleert en inspireert. De leider belichaamt de cultuur. Kansen en bedreigingen worden in evenwicht gebracht en krijgen een plaats op de schaal tussen belangrijk en urgent.

In welke mate wil je managen en leiden?

Je bent wie je ben. Wanneer je bijvoorbeeld een taakgerichte persoon bent, een sterke focus op resultaten hebt en houdt van strikte regelmaat, dan ben je meer manager dan leider. Ben je nieuwsgierig, kun je mensen met verschillende belangen verenigen en zorg je dat mensen voor jou en je bedrijf door het vuur gaan, dan ben je meer leider dan manager.

Je wordt ‘ingehuurd’ voor een functie. Een ploegbaas bij een lopende band in een fabriek zal vooral moeten managen. Een algemeen directeur bij een multinational zal vooral moeten leiden. Ook al zou je meer leider zijn, op een functie waar gemanaged moet worden, zul je die rol moeten vervullen. En andersom.

Kun je managen en leiden leren?

Leren managen is eenvoudig, dat kan iedereen. Uiteraard zijn er verschillende niveaus en is het managen van de bedrijfsvoering op een Ministerie lastiger dan het managen van je eigen agenda. Een belangrijk voordeel bij managen is dat je ‘macht’ toegewezen hebt gekregen, je hebt mandaat om manager te zijn.

Leren leiden is een stuk lastiger. Waar managen grotendeels gaat om zaken buiten jezelf te organiseren en aan te sturen, gaat leiden ook nog eens over jezelf te positioneren. Leiden kun je ook zonder ‘macht’. Er zijn genoeg voorbeelden van teams waar iemand anders dan de manager de leider is.

Kun je een goede manager en inspirerende leider worden?

Beide rollen kun je nu al, in je leven heb je beide rollen al vaak genoeg gebruikt. Dat hangt namelijk niet af van een leidinggevende functie. Tijdens de opvoeding, op school en in verenigingen is genoeg geoefend met managen en leiden. Er is een basis en je kunt deze altijd versterken.

Of je kunt uitgroeien boven de middelmaat hangt af van veel factoren. Heb je kunnen oefenen in een stimulerende omgeving? Heb je wat succes geboekt en vond je het leuk? Heb je nut ervaren? Heb je actief geleerd door gewoon doen en evaluatie? Heb je mentors ontmoet? Heb je je uitstraling mee?

Kun je charisma leren?

Ook charisma heb je al in bepaalde mate. Haal maar eens de momenten terug dat je goed in je vel zat met veel zelfvertrouwen, exact wist waarover je het had, precies wist wat je wilde, en de juiste woorden gebruikte richting je toehoorder(s). Tjonge, dat was kippenvel. Het leek wel of je de wereld aankon.

Meer van datzelfde is mogelijk. Heb je leiderschap niet van jongs af aan omarmt (is het niet van nature met je meegegroeid), dan moet je wel aan de bak. Dat begint met jezelf beter leren kennen, veel beter. Leren loslaten, fouten durven maken, veel oefenen, feedback incasseren en vooral ook delen met anderen.