Leiderschap

04 november 2009

Wanneer we praten over leiderschap bestaat vaak de neiging dit te verlangen van ‘de baas’, het wordt buiten onszelf geplaatst. Terwijl leiderschap ten eerste zou moeten gaan over jezelf. Jij bent ook een leider, meer dan je denkt. En je hoeft geen hiërarchische macht te hebben om leiderschap te vertonen.

Wat maakt iemand nu een leider? Hoe vertoon je leiderschap?

Nu wordt het al direct lastig, want dit laat zich niet vangen in een standaard profiel. Iemand kan leider zijn op basis van kennis, macht, charisma, crisissituatie, visie, politiek, tijdelijkheid enzovoort. Er zijn boekenkasten vol geschreven over leiderschap. Ik noem hier alleen een aantal concrete zaken die jij nu al kan doen en ontwikkelen.

Kennis Weet waar je over praat, zeker op hoofdlijnen en indien nodig ook in de diepte. Met name feitenkennis is zeer relevant en geeft je in debat een belangrijke voorsprong. Met kennis kun je mensen overtuigen.

Visie Heb een beeld voor de toekomst en draag dit op inspirerende wijze uit. Mensen volgen graag anderen met een duidelijke en aansprekende visie waar ze in kunnen geloven. Een visie creëer je samen met anderen.

Samen Begeef je onder anderen en communiceer. Praten begint met luisteren, hoe beter je dat kunt des te meer anderen jouw mening ruimte zullen geven. Oefen met debatteren, hard op de inhoud en zacht op de relatie.

Voorbeeld Wees een voorbeeld voor anderen, zeg wat je doet en doe wat je zegt. Consistent en congruent handelen zijn erg belangrijk voor je profilering. Heb respect voor anderen en hun mening. Wees netjes.

Verbind Zorg voor een constructief klimaat waar samen gewerkt wordt. Confronteer maar maak geen ruzie. Bemiddel bij tegengestelde meningen in een open discussie waar partijen elkaar helpen oplossingsrichtingen te verbeteren.

Evaluatie Kijk naar jezelf, je gedrag en je handelen, en vraag feedback van je (kritische) omgeving. Stel je kwetsbaar op en wees bereid om jezelf op punten te veranderen. Investeer tijd, geld en energie in je persoonlijke ontwikkeling.

Creativiteit Probeer creatiever te worden dan je al bent, leer loslaten, brainstormen en out of the box denken. Wanneer jij zelf iets niet kunt, geef een ander de ruimte om dit dan wel te doen. Maak plezier en help anderen aan plezier.

Energie Maak dat je fit bent en sprankelend overkomt op zoveel mogelijk momenten, zeker de belangrijke. Energiek overkomen ademt succes uit en mensen volgen graag succesvolle mensen. Werk aan lichamelijke en mentale conditie.

Prioriteit Leer begrijpen welke zaken urgent zijn en welke belangrijk zijn. Richt je op urgente zaken, daaraan is je tijd goed besteedt en ziet jouw omgeving dat jij weet waar het in wezen om draait. Communiceer over jouw prioriteiten.

Risico Neem bewust zekere risico’s, durf lastige zaken aan te pakken. Door te doen, fouten te maken en daarvan te leren, sterk je jezelf zowel in ervaring als in mentaliteit. Alleen na dalen kom je bergen tegen.

Voorgaande eigenschappen zijn allemaal belangrijk, maar je kunt niet aan alles tegelijk werken. Bepaal voor jezelf en met feedback van anderen waar je het beste aan kan beginnen. En last but not least een eigenschap die niet alleen geldt voor leiderschap maar je hele leven. Een van de belangrijkste waarden.

Verantwoordelijkheid Pak altijd jouw verantwoordelijkheid, wijs niet naar anderen en geef de omstandigheden niet de schuld. Natuurlijk is dat moeilijk en ook vaak lastig omdat jij niet altijd bij machte bent. Maar kijk eerst naar jezelf en hou vol.

Realiseer je dat jij alleen jezelf kunt veranderen en van daaruit invloed hebt op je relatie met anderen. Dat geeft anderen weer de mogelijkheid om zelf te veranderen. Doe wat jij zelf kan doen aan jezelf, neem die verantwoordelijkheid, vandaag en iedere volgende dag je hele leven lang. Eerst bewust, later gewoon als onderdeel van jou als leider en als mens in de samenleving.