Blog ** Op zoek naar beschaving Carrière Gebakken Lucht
09 oktober 2009
Ik ben een counselor en ik verkoop gebakken lucht. Als je trek hebt in gebakken lucht en het mij gunt, dan verkoop ik het ook aan jou. Ik kan het op verschillende manieren bakken en opdienen. Als je wilt, dan help ik je ook kauwen en doorslikken, alleen verteren moet je zelf doen. Of je honger ermee stilt ...
Therapeuten, coaches, counselors en andere soortgelijke dienstverleners kunnen hoog of laag springen, ze verkopen gebakken lucht. Is dat erg of verkeerd? Niet per definitie, want die gebakken lucht helpt vaak wel, zij het in bepaalde mate en nooit voor honderd procent. Maar je voorkomt langdurige honger en maakt lucht zichtbaar.
Wat een gezemel hè, zelfs hier lees je voorgekookte woorden. Maar goed, laat ik een concreet voorbeeld geven. Iemand komt bij de counselor omdat hij een burnout heeft. Te lang in onbalans geleefd, privé opzij geschoven voor het werk. Extreem lange dagen gemaakt, jaar in jaar uit. Nu opgebrand en uitgeblust. Naar huis, in de ziektewet.
Scenario 1: Fasen: moe, ongeloof, onbegrip, boos, depressie, zoeken, accepteren, vinden en bijvoorbeeld een jaar of twee jaar verder eruit komen.
Scenario 2: In gesprek met een counselor. De fasen worden sneller doorlopen en bijvoorbeeld een half jaar verder eruit komen.
Het eindresultaat zal niet veel verschillen, in beide scenario’s komt hij uit de burnout. Hij is veranderd doordat hij een aantal natuurlijke fasen heeft doorlopen. Hetzij alleen, hetzij begeleidt door een counselor. Het verschil in doorlooptijd is duidelijk, vandaar dat bedrijven professionals inzetten om geld te besparen.
Maar er is nog een verschil. Zonder begeleiding van een counselor bestaat er een groter risico dat onderweg, gedurende een langere periode van instabiliteit, schade wordt aangedaan. Met name een partnerrelatie kan onder grote druk komen te staan. Maar ook de lichamelijke gezondheid kan er flink onder lijden.
Maar wat doet die counselor dan om te zorgen dat de burnout sneller weg ebt? Luisteren naar het verhaal van de cliënt en helpen omgaan met emoties. Samen met cliënt overzicht krijgen wat er aan de hand is. Uitzoeken wat de cliënt wil en op welke wijze daar te komen is. Tenslotte helpen daar te komen.
Maar wat die counselor doet, dan kan toch iedereen? Dat klopt, dat gebeurd ook best wel. Als er mensen in de omgeving zijn die deze ‘taak’ samen kunnen invullen, dan is een counselor niet nodig. Maar als dat zo zou zijn, zou het dan ook zover gekomen zijn? Meestal zijn er geen mensen in je omgeving die de rol van counselor in kunnen vullen.
Wat maakt die counselor dan bijzonder? Hij of zij maakt tijd voor de cliënt en luistert met volle aandacht. De counselor heeft ervaring met mensen die ook een burnout hebben gehad. Hij of zij is in staat zich heel goed in de cliënt in te leven alsook zaken uit te leggen. De counselor is onafhankelijk en laat je bijvoorbeeld niet wegkomen met smoesjes.
Wat is nu die gebakken lucht? Dat is voornamelijk de belofte dat de cliënt beter gemaakt wordt. Een counselor doet dat min of meer wel, maar kan het niet beloven. Je wordt namelijk ook uit jezelf beter. Daarbij is het onmogelijk te definiëren wat ‘beter maken’ en ‘beter zijn’ inhoudt. Zelfs voor de cliënt blijft het subjectief. Het is niet meetbaar.
Daarnaast zijn de gesprekken grotendeels een zoektocht. De begeleiding is een serie van ontmoetingen die de cliënt de mogelijkheid geeft weer overzicht te krijgen, te relativeren, te accepteren, inspiratie te krijgen en gestimuleerd te worden om de nieuwe inzichten eigen te maken en met frisse moed weer verder te gaan.
De cliënt moet dit allemaal zelf doen. De uitkomst staat vooraf niet vast en is aan het einde van de begeleiding al is even vluchtig. Een dag later is de cliënt al weer veranderd. De counselor levert geen product, maar dus ook geen vaststaand eindresultaat. Hij of zij loopt alleen een tijdje met je mee.
Dus een counselor verkoopt eigenlijk alleen tijd voor aandacht, inzicht, inspiratie en stimulans? Precies. Als counselor stel ik mijn ‘zelf’ en mijn ‘verbinding met anderen’ ter beschikking in de hoop dat jij ‘jouw zelf’ kan helen. Voor het gemak zeggen we dat ik je beter maak, maar je doet het zelf.
En daar moet je dan veel geld voor betalen? Tja, ik ben met je eens dat het eigenlijk niet nodig zou moeten zijn. Had iedereen maar een sociaal vangnet en mensen om zich heen die tijd namen en kennis en ervaring hadden om elkaar te ondersteunen. Een omgeving zonder taboes, zonder jaloezie, zonder machtspelletjes enzovoort.
Veel geld is trouwens een relatief begrip. Beter zijn, goed in je vel zitten, gelukkig zijn en werkplezier hebben, is onbetaalbaar. Was je ongelukkig en kon je van je miljoen de helft afgeven om gelukkig te zijn, dan zou je dat doen. Een paar honderd euro is veel geld, maar eigenlijk een schijntje vergeleken met andere uitgaven.
Wat is je geluk je waard? Ho … wacht even, hier klopt iets niet. Inderdaad, gebakken lucht. We draaien in een rondje. Ik en geen enkele andere therapeut, counselor, coach of soortgelijke dienstverlener kan jou ‘geluk’ beloven. We willen het in een leuke verpakking verkopen, maar kunnen dat eigenlijk niet. En toch krijg je het. Geluk!
